Texnoloji sirlər
Texnologiya bu gün həyatımızın ayrılmaz hissəsi olsa da, insanların bilmədiyi sirli tərəfləri də var.
Texnoloji sirlər
Texnologiya bu gün həyatımızın ayrılmaz hissəsi olsa da, insanların bilmədiyi sirli tərəfləri də var.
Əlbəttə ki, rahatlıq texnologiyası, gündəlik elektron poçt trafikimiz, elektrik infrastrukturu, internet, cib telefonları, veb saytlar, onlayn mağaza, onlayn qəzetlər və s.
Ancaq nəticədə texnologiya şirkətləri də bir iş təşkilatıdır və qazanc üçün hər şeyi edə bilər.
Məsələn, ABŞ Ticarət Departamenti 1960-cı illərdə ampul istehsalçıları arasında gizli bir etimad müqaviləsinin mövcudluğunu aşkar etdikdə məlum oldu ki, bu gün tanınan texnoloji firmalar asanlıqla partlamaq üçün ampulləri qəsdən yerləşdiriblər. Bu yolla, bir müştərinin bir ampul alıb 10-20-20 il müddətində istifadə etməsinə mane olmağa çalışan ampul istehsalçıları puldan ləzzət aldılar və lampaların ömrünü bir neçə aya endirdilər.
Yəni bu yalnız ampullərlə məhdudlaşırmı? YOX!
Əvvəla, bilinməli olan şeylər cib telefonlarınıza, televizorlarınıza, kompüterlərinizə və gündəlik həyatda istifadə etdiyiniz hər cür cihazla birbaşa əlaqəli olan məsələlərdir.
Məsələn, bütün dünyada cib telefonlarına yerləşdirilən barmaq izi oxuma texnologiyası yalnız sizin xeyrinizə deyil, yalnız məlumat toplamaq üçün hazırlanmış bir infrastrukturdur. Bütün dünyada barmaq izlərini toplamaq və barmağınızı cib telefonunuza qoyarkən orta ömrünüzü barmağınızdan alınan nəbz ilə ölçmək texnologiya şirkətləri tərəfindən istifadə edilən bir neçə infrastrukturdur.
Əslində mobil telefonlar dünya bazarında silah, əczaçılıq və qida sənayesindən sonra ən böyük bazardır. Məsələn, yaşlı insanlar xatırlayır ki, 2 MB disketlər var idi və biz onlarla məlumatları köçürməyə çalışdıq. Şəkillərimizi və əşyalarımızı orada saxlayırdıq. Bu gün 2 MB flash yaddaş istifadə etsəydik, bu məsələ bizi güldürərdi, çünki indi istifadə etdiyimiz telefonların çəkdiyi şəkillər belə 2 MB-dan böyükdür. Beləliklə, sistem əslində sadədir. Əslində son 5 ildə sizə tövsiyə olunan telefonlarda heç bir böyük inqilab olmayıb. Əslində, 5 il əvvəl buraxılmış telefondan hələ də istifadə edənlər mütləq var. Bununla belə, dəyişən texnologiya ilə əksər mobil telefonların batareyaları artıq çıxarıla və ya dəyişdirilə bilməz və zəmanət müddəti iki ildir.
İstehsalçı içərisinə yerləşdirdiyi kiçik mikroçipi 2-3 il ara ilə quraşdırır və bu çipin qiyməti bir neçə dollardan çox deyil. Telefonunuz 2-3 il ərzində öz-özünə qəribə işlər görməyə başlayıbsa və ya ömrünün bitdiyini düşünürsünüzsə, altında başqa şeylər axtara bilərsiniz!
Məsələn, cib telefonları, kompüterlər, televizorlar kimi bir çox cihaz indi internetə qoşulub. İstifadə olunan proqram təminatı ilə dövrənin nə zaman qısa qapanacağını, proqramın nə vaxt uğursuz olacağını, hansı müddətdə xidmət göstəriləcəyini, təmir ediləcəyini və ya tamamilə dəyişdiriləcəyini və ya müəyyən bir ödəniş müqabilində təmir ediləcəyini texnologiya şirkətlərinin ixtiyarına verir.
Bu televizorlar, cib telefonları, kompüterlər və s., Bizə ağıllı ad altında qızıl qabda təqdim olunan hər məhsulda var.
Texnologiya şirkətlərinin yaşaması, hər il və ya ən azı iki və ya üç ildən bir bəzədilmiş və naxışlı eyni firmanın yeni modelini almağınızdan asılıdır. Tək bir telefon alıb 10 il istifadə etsəniz, hər hansı bir televizor alıb 15 il istifadə etsəniz, bu cihazları istehsal edən şirkətlər qısa müddətdə iflasa uğrayacaqlar.
İnsanlar axmaq deyil, niyə yaxşı işləyən, möhkəm, davamlı bir məhsul buraxıb yeni kompüter, telefon və ya televizor almalıdırlar?
Yuxarıda izah etdiyimiz ampul etibarı kimi, texnologiya dünyasında sübut etmək çətin olan bir inam var. Bu etibarın yazılmamış qaydası ondan ibarətdir ki, zəmanət müddəti bitdikdən sonra məhsullar sıradan çıxmalıdır.
Məsələn, bir proqramı götürürük, deyək ki, “windows” istifadə edirik. İlk versiyalar həmişə problemlidir! Səbəb buna əsaslanır. İlk versiyalar qəsdən problemlərlə bazara çıxarılır. Onları pulsuz istifadə etməyə çalışan hakerlər (piratlar) tərəfindən sındırılır, sonra biz internetdən pulsuz versiyaları yükləyib istifadə etməyə çalışırıq, sonra “yamaq”, “güncelleme” adı altında Microsoft lisenziya almış insanlara internet üzərindən eyni Windows-un adi versiyalarını təqdim etməyə başlayır. İlk versiyanı internetdən yükləyib istifadə etməyə çalışan istifadəçi qeyri-leqal versiya ilə həmin kompüterdə heç vaxt tam effektivliyə nail ola bilmir və sonda təngə gəlir və gedib orijinal versiyanı almaq məcburiyyətində qalır. Əslində bu bir satış strategiyasıdır. Məsələn, Windows XP Microsoftun ən yaxşı versiyaları arasında olsa da və dünyada ən çox nüsxə satsa da, Microsoft artıq bu məhsulu dəstəkləmir! Əminəm ki, hələ də kompüterlərində Windows XP-dən istifadə edən oxucularımız var. Bu o deməkdir ki, mənim yeni məhsulumu almalısan.
Texnologiya/IT sektoru, bir çox digər sektorlar kimi, gəncləri hədəf alan və gözü gənclərin cibindəki pulda olan bir sektordur. Gənc müştərilər hər il yeni iPhone alan, mobil telefonlarına hər ay yüzlərlə lirə hesab ödəyən, hər ay yeni texnoloji məhsul alan müştərilərdir. Bu gənc müştərilərə məhsul satmaq istəyən sənaye də gənc işçilərə üstünlük verir. Yəni gənc kadrları işə götürməklə gənc müştərilərin tələblərinə uyğun yeniliklər gətirməyə çalışırlar. Çünki ən böyük potensial alıcı qrupu 20-40 yaş arasıdır.
Əslində bu gün meqapiksel, hər növ sensor ekranlı telefon, ağlınıza gələn hər forma, hər kamera versiyası, hətta içində yoxdur deyə biləcəyiniz hər model artıq istehsal olunub. Məsələn, Nokia 2013-cü ildə telefon istehsal edib bu telefona 41 meqapiksellik kamera qoydu, bir çox başqa şirkətlər isə 2015-ci ildə 20 meqapiksellik kameralara keçməyə başladılar. Qısacası bu yazıdan anlamalı olduğunuz odur ki, 1950-ci illərdə istehsal olunan televizorlar, radiolar, telefonlar və soyuducular hələ də şüurlu şəkildə işləmir, müasir texnologiyaya uyğunlaşdırılmışdır.
hörmətlə
ComTürkiyə
Tanju POLAT
